جستجو
دسته بندی مقالات
اطلاعات تماس

آخرین بروزرسانی:1405/06/26
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
آرماتور بندی فرآیندی است که با استفاده از میلگردهای فولادی انجام میشود. این میلگردها که بهعنوان آرماتور شناخته میشوند، درون قالب بتن قرار گرفته و ساختاری مقاوم و بادوام برای سازه ایجاد میکنند. هدف اصلی از آرماتور بندی جلوگیری از ترکخوردگی و تخریب بتن در اثر فشارهای کششی است، زیرا بتن بهتنهایی در برابر این نیروها مقاوم نیست و آرماتور بندی برای افزایش استحکام سازه ضروری است. اجرای صحیح آرماتوربندی باعث افزایش طول عمر، بهبود استقامت سازه و ایمنی بیشتر آن میشود. آرماتور بندی اصولا در ستونها، تیرها، سقفها و فونداسیونها انجام میشود که تأثیر چشمگیری در کاهش آسیبهای ناشی از لرزش و زلزله در ساختمان دارد.
پس از مرحله آرماتور بندی، نوبت به قالب بندی میرسد. سیستم قالب بندی متشکل از یک ساختار موقت است که نقش مهمی در فرایند بتنریزی دارد. این قالبها وظیفه دارند بتن را تا زمان سخت شدن در شکل اولیه قالب بندی نگه دارند و مانع از تغییر شکل آن شوند. مواد مورد استفاده در ساخت قالبها شامل چوب، فلز و پلاستیک است که هرکدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. برای انجام قالب بندی علاوه بر قالب بتن از ابزار های متفاوت دیگری نیز در کنار قالب بتن استفاده میکنند که سیستم قالب بندی را در برابر فشار بتن ریزی مقاوم میکند. در ادامه به معرفی بیشتر انواع قالب بتن و تجهیزات قالب بندی خواهیم پرداخت.
با توجه به گستردگی صنعت ساخت و ساز امروزه قالب های متنوع تری جهت قالب بندی تولید میشود. هرکدام از قالب ها دارای جنس و کیفیت گوناگونی هستند که در ادامه، چند نمونه از رایجترین قالبها معرفی شدهاند.
قالبهای فلزی از رایجترین نوع قالب آرماتور بندی هستند. این قالبها معمولاً از ورق فولادی ساخته میشوند و به دلیل مقاومت بالا و قابلیت استفاده مجدد جزو انتخاب اول بسیاری از مهندسان برای قالب بندی محسوب میشوند. قالب فلزی در دو نوع لبه خم و تسمهای لبه ۵ و ۶ ساخته میشود. این قالب دارای تنوع بالایی در ابعاد است که از اندازه ۱۰ الی ۵۰ سانتی در ارتفاع ۱ الی ۲ متری برخوردار است. سطح صاف و استحکام بالای قالب فلزی باعث شده تا سطح صافی بر رو بتن ایجاد شود. از این نوع قالبها میتوان در انواع پروژه های ساختمانی، برجهای بزرگ، پلهای سنگین و پروژه های پیچیده استفاده کرد. قالب فلزی دارای قابلیت استفاده متعدد و چندین باره است که نسبت به قالب چوبی و پلاستیکی از طول عمر بالای برخوردار است.
قالبهای پلاستیکی یکی از انواع قالبهای مورد استفاده در قالب بندی هستند که به لحاظ ظاهری شبیه به قالبهای فلزیاند، اما از جنس پلاستیک فشرده ساخته میشوند. این نوع از قالبهای آرماتور بندی با وجود ساختار پلاستیکی مقاوم دارای وزن سبک و قابلیت مونتاژ سریع میباشند. تولید قالب پلاستیکی از مواد پلیمری با کیفیت صورت میگیرد که دارای مقاومت بالای است. یکی از مزایای اصلی قالب پلاستیکی جابجایی و نصب سریع آن است. با استفاده از این قالب میتوان در کسری از زمان سیستم قالب بندی را تکمیل کرد. قالب پلاستیکی نسبت به قالب فلزی دارای قیمت کمتری است اما در مقابل دارای طول عمر کمتری است و با استفاده چندین باره ساختار آن موجب ترک خوردگی و شکستگی میشود. امکان استفاده از قالب بتن پلاستیکی در طرحهای پیچیده و بخش های مختلف ساختمان وجود دارد. اما به شرطی که مهار بندی آن به شکل درستی انجام بگیرد و پشت بند به ساختار آن اضافه بشود.
قالبهای چوبی یکی از قدیمیترین و سنتیترین روشهای قالب بندی محسوب میشوند. در گذشته، زمانی که هنوز قالبهای فلزی و پلاستیکی ساخته نشده بودند. قالبهای چوبی به طور گسترده استفاده میشدند. امروزه قالبهای چوبی در پروژه های اندکی همچنان کاربرد دارند و برای کف تیر های سقف و بخش های دیگر استفاده میشوند. این قالبها نسبت به قالب بتن های فلزی و پلاستیکی دارای دوام کمتری هستند و ممکن است در برابر رطوبت و ضربه آسیب ببینند.

قالبهای آرماتور بندی در انواع مختلفی تولید میشوند که هر کدام کاربرد و مزایای خاص خود را دارند. در ادامه به معرفی برخی از رایج ترین انواع قالبهای آرماتور بندی میپردازیم:
این نوع قالبها از ورقهای فولادی با ضخامتهای مختلف ساخته میشوند و توسط جوشکاری به یکدیگر متصل میشوند. قالبهای جوشی بسیار مقاوم و بادوام هستند و میتوان از آنها در پروژههای بزرگ و سنگین استفاده کرد.
مزایای قالبهای جوشی: مقاومت و استحکام بالا، عمر طولانی، قابلیت استفاده در پروژههای بزرگ و سنگین، امکان تعمیر و بازسازی.
معایب قالبهای جوشی: وزن بالا، قیمت بالاو نیاز به مهارت و تجهیزات خاص برای نصب.
این نوع قالبها از ورقهای فولادی با ضخامتهای مختلف ساخته میشوند و لبههای آنها به صورت خمیده در میآیند. خم شدن لبهها باعث افزایش استحکام قالب و همچنین ایجاد یک سطح صاف و صیقلی در بتن نهایی میشود.
مزایای قالبهای لبه خم: استحکام و مقاومت بالا، سطح صاف و صیقلی بتن نهایی، سهولت در نصب و جابجایی و قیمت مناسب.
معایب قالبهای لبه خم: تنوع کمتر در مقایسه با قالبهای جوشی و عدم امکان استفاده در پروژههای بسیار سنگین.
این نوع قالبها از ورقهای فولادی با اندازه ۵ سانتیمتر ساخته میشوند و برای بتن ریزی دیوارها و ستونها و سقف های انواع پروژه ها مناسب هستند.
مزایای قالبهای لبه ۵ سانت: وجود ضخامت مناسب ورق رویه قالب، استحکام و مقاومت بالا، سطح کاملا صاف، سهولت در نصب و جابجایی.
معایب قالبهای لبه ۵ سانت: وجود لبه های ۵ سانتی متری، عدم امکان استفاده در پروژههای بسیار سنگین و حساس.

این نوع قالبها دارای اندازه بیشتری در قسمت تسمه قالب هستند و در اندازه ۶ سانتیمتری ساخته میشوند و برای بتنریزی دیوارها و ستونها با ضخامت بیشتر مناسب هستند.
مزایای قالبهای لبه ۶ سانت: ضخامت مناسب برای بتن ریزی دیوارها و ستونها، استحکام و مقاومت بالا، سطح صاف و صیقلی و سهولت در نصب.
معایب قالبهای لبه ۶ سانت: سنگین بودن قالب به دلیل وجود ابعاد بیشتر در قسمت تسمهها، نحوه جابجایی دشوار تر و در نهایت وجود قیمت بسیار بالا به دلیل استفاده از ورق فولاد مبارکه لبه ۶ سانت.
به همراه قالب بتن، از تجهیزات متنوعی برای نصب، مهار بندی و افزایش پایداری قالب استفاده میشود. وظیفه اصلی تجهیزات قالببندی، ایجاد پایداری در سیستم قالببندی و اطمینان از استحکام و ایمنی سیستم قالب بندی است. این تجهیزات در مراحل نصب و مهار بندی به کار گرفته میشوند و در تثبیت موقعیت قالب نقش موثری دارند. برخی از این تجهیزات شامل: قالب کنج، پین و گوه، گیر قالببندی، سولجر، تسمه قالببندی، واشرکاس و دولوله، میان بولت آببند، انواع بولت، مهره خروسکی، جک شاقولکننده، براکت هستند.
مقاومت و استحکام: قالبها باید به اندازه کافی مقاوم باشند تا بتوانند وزن بتن را تحمل کنند. این مقاومت باید در برابر فشار و ضربه بسیار بالا باشد.
جنس: قالبها از جنسهای مختلفی مانند فلزی، پلاستیکی و چوبی ساخته میشوند. در این بین قالبهای فلزی رایجترین نوع قالب هستند و برای پروژههای بزرگ و سنگین مناسب میباشند.
سطح: سطح قالبها باید صاف و صیقلی باشد تا شکل نهایی بتن دارای سطحی صاف و یکدست باشد.
قابلیت جابجایی: قالبها باید به گونهای باشند که بتوان آنها را به راحتی جابجا و از یک مکان به مکان دیگر منتقل کرد.
ایمنی: قالبها باید از نظر ایمنی مقاوم باشند و در برابر حجم بتنریزی، استحکام خود را حفظ کنند.

قیمت قالب آرماتور بندی به عوامل مختلفی بستگی دارد که این عوامل میتوانند قیمت آن را تغییر بدهند. موردی که بسیار مهم است نوع قالب بتن است. هرکدام از قالب آرماتور بندی بسته به جنس و ویژگی های که دارند از قیمت مختلفی برخوردار هستند. از بین قالب چوبی و پلاستیکی قالب فلزی از قیمت بیشتری برخوردار است.